Özet
Osmanlı Devleti'nin Kerkük topraklarında hâkim olduğu döneme ait kale, kervansaray, han ve çarşı gibi önemli ticari yapılar, Sanat Tarihi açısından yeterince araştırılmamıştır. Bu nedenle öncelikle bu yapıların literatür incelemeleri yapılmış, ardından yapılar hakkında detaylı bilgiler sunularak eserlerin yerinde incelenmesi sağlanmıştır.
Kerkük’ün coğrafyası, demografik yapısı, Osmanlı döneminden günümüze kadar uzanan süredeki ekonomik gelişimi, tarihçesi, kültürel mirası ve kentsel dönüşümü bu çalışmada ele alınmıştır.
Kerkük tarihinde yer alan ilk Türk devletlerinden Osmanlı dönemine kadar olan süreç gözden geçirilmiş; Osmanlı hâkimiyeti sırasında şehirdeki yerleşik Türk topluluğu hakkında bilgi verilmiştir. Ticari hayat üzerine arşiv ve saha taramaları yapılmış, ticaretin gelişimi incelenmiş ve başlangıcından günümüze kadar ulaşan ticari yapılar değerlendirilmiştir.
Kerkük’teki ticaret yapıları ayrıntılı biçimde ele alınmış; bu çalışma doğrultusunda yapılması gereken koruma ve tanıtım adımları belirlenmiştir. Türk dönemine ait ticari yapılar ve ticaret bölgeleri incelenmiş; bu kapsamda kale, kışla, Kayseri Çarşısı, han, kervansaray ve çarşıların tarihsel gelişimi ele alınmıştır.
Ticari bölgelerdeki hanlar mimari açıdan değerlendirilmiş; Osmanlı dönemine ait ticari yapıların mimari ve yapısal özellikleri, şehirdeki konumları, restorasyon süreçleri ve özgün durumları ortaya konmuştur. Ayrıca günümüz koruma anlayışı çerçevesinde bu yapılara nasıl müdahale edildiği ve günümüzde ne şekilde kullanılabilecekleri de tartışılmıştır.
Çalışmada ayrıca Osmanlı döneminde Kerkük’te bulunan tarihi camiler, çarşılar, hamamlar, hanlar, bağ ve bahçeler, su değirmenleri ve mezar taşları gibi kültürel varlıklar da ele alınacaktır.
Bu makale için ayrıca gelişmiş bir benzerlik araması başlat yapabilirsiniz.
