KERKÜK ŞEHRİNDE DEFİN MERASİMİ

Öz

Özet

Gelenekler, toplumları birbirinden ayıran ve her topluma özgün bir kimlik kazandıran unsurlardır. Ölü gömme geleneği de bu kültürel unsurlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Nitekim ölüm olgusu, insanın var oluşundan itibaren zihnini meşgul etmiş ve yaşam biçimini şekillendiren temel etkenlerden biri olmuştur. Bu makalede ölü gömme geleneği hem tarihsel Türk kültürü hem de günümüz Kerkük Türkleri bağlamında incelenmiştir. Eski Türk topluluklarında ölüm ve defin anlayışı, (gömme, yakma ve doğaya bırakma) çeşitli defin yöntemleri arkeolojik veriler ve tarihî kaynaklar ışığında ele alınmış.

Öte yandan Kerkük Türklerinde ölü gömme gelenekleri incelenmiştir. Bu kapsamda cenazenin yıkatılması, kefenlenmesi, sela okutulması, cenaze namazı kılınması, defin uygulamaları ve taziye âdetleri gibi İslami pratiklerin Türk kültürüyle nasıl bütünleştiği değerlendirilmiştir. Bu makalede, eski Türk defin geleneği ile Kerkük Türklerinin bugünkü uygulamaları arasındaki süreklilik ve dönüşüm unsurlarını karşılaştırılmıştır.

Referanslar

1. Bahar, H., (2013) ‘‘Avrasya’da Ölüm ve Türkler’de Mezar Kültürü’’, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü dergisi, Cilt VI, Sayı 6, s 267-274, Konya.
2. İnan, A. (1986), Tarihte ve Bugün Şamanizm Materyaller ve Araştırma, (3. baskı) Türk Tarih Kurumu basımevi, Ankara.
3. Kocasavaş, Y., (2002) ‘‘Eski Türkler’de Yas ve Ölü Gömme Adetleri’’, Türkler Ansiklopedisi, cilt 3, s 107-121, Yeni Türkiye yayınları, Ankara.
4. Qassab, İ., (2014), Kerkük Mezar Taşlarında Türk Kültürü Unsurları, (Erciyes Üniversitesi yayınlanmış Yüksek lisans Tezi).
5. Roux, J.P., (1999), Altay Türklerinde Ölüm, (A., Kazancıgil, Çev), Kabalcı, İstanbul.
6. Tryjarski, E., (2012) Türkler ve Ölüm, (H., Er. Çev), Pinhan Yayınevi, İstanbul.
7. Türkçe Sözlük, (2023), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.